ลองนึกภาพคอมพิวเตอร์ที่เล็กพอจะใส่กระเป๋าเสื้อได้ มีไฟ 25 ดวงที่สั่งให้เป็นรูปอะไรก็ได้ รู้ว่าเรากำลังเขย่ามัน ได้ยินเสียงปรบมือ และส่งข้อความหาเครื่องของเพื่อนได้โดยไม่ต้องใช้อินเทอร์เน็ต ทั้งหมดนี้อยู่ในบอร์ดแผ่นเดียวชื่อ micro:bit และคนที่สั่งให้มันทำงานได้ก็คือนักเรียนเอง
micro:bit คืออะไร
micro:bit (อ่านว่า ไมโครบิต) คือคอมพิวเตอร์ขนาดพกพาที่ออกแบบมาให้เด็กและเยาวชนใช้เรียนรู้ว่าซอฟต์แวร์กับฮาร์ดแวร์ทำงานร่วมกันอย่างไร เราเขียนโปรแกรมบนคอมพิวเตอร์ ส่งลงบอร์ด แล้วบอร์ดจะทำตามคำสั่งนั้นในโลกจริง เช่น แสดงรูป เล่นเสียง หรือตอบสนองเมื่อถูกเอียง
จุดเริ่มต้นของบอร์ดนี้น่าสนใจมาก ในปี 2016 โครงการของ BBC แจกบอร์ด micro:bit ราว 1 ล้านแผ่นให้นักเรียนอายุ 11 ถึง 12 ปีทั่วสหราชอาณาจักร ทุกวันนี้มูลนิธิ Micro:bit Educational Foundation ประเมินว่ามีบอร์ดอยู่ทั่วโลกราว 12 ล้านแผ่น และมีเยาวชนประมาณ 73.5 ล้านคนที่ได้เรียนรู้กับมัน
บนบอร์ดเล็ก ๆ มีอะไรซ่อนอยู่
| ส่วนประกอบ | ทำอะไรได้ |
|---|---|
| ไฟ LED 25 ดวง (5×5) | แสดงรูป ตัวเลข และข้อความ และใช้วัดความสว่างของแสงได้ด้วย |
| ปุ่ม A และปุ่ม B | รับคำสั่งจากผู้ใช้ เช่น กดเพื่อเริ่มเกมหรือเปลี่ยนโหมด |
| เซนเซอร์วัดการเคลื่อนไหว | รู้ว่าบอร์ดถูกเขย่า เอียง หรือตก |
| เข็มทิศ | รู้ว่าบอร์ดหันไปทางทิศใด |
| เซนเซอร์อุณหภูมิ | วัดอุณหภูมิโดยประมาณของสิ่งแวดล้อม |
| ไมโครโฟนและลำโพง (รุ่น V2) | ฟังเสียงรอบตัว และเล่นเสียงหรือทำนองเพลง |
| วิทยุและบลูทูธ | ส่งข้อมูลระหว่าง micro:bit ด้วยกัน และเชื่อมต่อกับอุปกรณ์อื่น |
| ขาเชื่อมต่อด้านล่าง | ต่อหลอดไฟ มอเตอร์ หรือเซนเซอร์เพิ่มเติมเมื่ออยากทำโครงงานที่ใหญ่ขึ้น |
สร้างอะไรได้บ้าง
- ป้ายชื่อไฟวิ่ง ที่แสดงชื่อเราเมื่อกดปุ่ม
- ลูกเต๋าดิจิทัล เขย่าบอร์ดแล้วสุ่มตัวเลข 1 ถึง 6
- เครื่องนับก้าว ติดไว้ที่รองเท้าแล้วนับจำนวนก้าวตอนเดินไปโรงอาหาร
- เกมเป่ายิ้งฉุบ เล่นกับเพื่อนด้วยการเขย่าพร้อมกัน
- เข็มทิศพกพา สำหรับกิจกรรมลูกเสือหรือเดินทางไกล
- ข้อความลับ ส่งรูปหรือคำจากบอร์ดของเราไปขึ้นที่บอร์ดของเพื่อนด้วยวิทยุ
- เครื่องเตือนรดน้ำต้นไม้ วัดความชื้นในดินแล้วแจ้งเตือนเมื่อดินแห้ง
- สัญญาณกันคนแอบเปิดกล่อง ส่งเสียงเตือนเมื่อบอร์ดถูกขยับ
ทุกชิ้นงานเริ่มจากคำถามเดียวกันคือ “อยากให้มันทำอะไร” เมื่อตอบได้ การเขียนโปรแกรมก็กลายเป็นเครื่องมือสร้างสิ่งที่เราคิด
ทำไม micro:bit จึงน่าเรียนรู้
- เห็นผลทันที เขียนโค้ดไม่กี่บรรทัดแล้วไฟติดจริง เสียงดังจริง
- เริ่มง่าย แต่ไปได้ไกล เริ่มด้วยการลากบล็อกคำสั่งมาต่อกัน แล้วต่อยอดเป็นภาษาไพทอนได้ในบอร์ดเดียวกัน
- ลองผิดได้ไม่จำกัด ผลลัพธ์ไม่ตรงใจก็แก้โค้ดแล้วส่งใหม่ ทุกครั้งที่แก้คือการเรียนรู้
- ใช้ความรู้หลายวิชาพร้อมกัน คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ การออกแบบ และวิทยาการคำนวณมาเจอกันในชิ้นงานเดียว
- เป็นประตูสู่เทคโนโลยีรอบตัว หลักการเดียวกันนี้อยู่ในนาฬิกาอัจฉริยะ หุ่นยนต์ และบ้านอัจฉริยะ
เริ่มได้วันนี้ แม้ยังไม่มีบอร์ด
เว็บ MakeCode มีบอร์ดจำลองอยู่บนหน้าจอ เขียนโค้ดแล้วเห็นผลได้ทันทีโดยไม่ต้องมีบอร์ดจริง
- เปิดเว็บ makecode.microbit.org แล้วกด New Project
- ลากบล็อก show icon รูปหัวใจไปวางในบล็อก forever
- ดูบอร์ดจำลองทางซ้าย ไฟรูปหัวใจจะติดขึ้น
- เพิ่มบล็อก on button A pressed แล้วใส่ show string พร้อมชื่อของตนเอง
- กดปุ่ม A บนบอร์ดจำลอง แล้วดูชื่อวิ่งผ่านจอ
นักเรียนที่อยากเขียนด้วยภาษาไพทอน ใช้ python.microbit.org ซึ่งมีบอร์ดจำลองให้ทดสอบโค้ดเช่นกัน
ภารกิจท้าทาย 3 ระดับ
| ระดับ | ภารกิจ |
|---|---|
| ⭐ Easy | ทำหัวใจเต้น โดยสลับรูปหัวใจใหญ่กับหัวใจเล็ก |
| ⭐⭐ Normal | ทำลูกเต๋าดิจิทัล เขย่าแล้วแสดงตัวเลขสุ่ม 1 ถึง 6 |
| ⭐⭐⭐ Hard | ใช้วิทยุส่งรูปจากบอร์ดหนึ่งไปแสดงที่อีกบอร์ดหนึ่ง |
ก้าวแรกของนักประดิษฐ์
สิ่งประดิษฐ์จำนวนมากเริ่มจากคนที่สงสัยว่า “ถ้าลองทำแบบนี้จะเกิดอะไรขึ้น” micro:bit ให้โอกาสนักเรียนได้ถามคำถามนั้นและหาคำตอบด้วยมือของตนเอง เปิดบอร์ดจำลอง ลองทำหัวใจดวงแรก แล้วค่อยคิดต่อว่าชิ้นงานถัดไปจะช่วยแก้ปัญหาอะไรรอบตัว
แหล่งอ้างอิง
- Micro:bit Educational Foundation. Features: Overview. https://microbit.org/get-started/features/overview/
- Micro:bit Educational Foundation. What is a micro:bit? https://support.microbit.org/support/solutions/articles/19000013983-what-is-a-micro-bit
- Micro:bit Educational Foundation. Meet the team. https://microbit.org/team/
- Microsoft. MakeCode for micro:bit: About. https://makecode.microbit.org/about