เหนือศีรษะเราขึ้นไปราว 400 กิโลเมตร บนสถานีอวกาศนานาชาติ มีคอมพิวเตอร์เครื่องเล็กสองเครื่องที่รันโปรแกรมซึ่งเขียนโดยเด็กและเยาวชน ในโครงการ Astro Pi ปีล่าสุด มีผู้เข้าร่วมกว่า 25,000 คนที่โค้ดของตนได้ทำงานในอวกาศจริง คอมพิวเตอร์สองเครื่องนั้นคือ Raspberry Pi เครื่องขนาดเท่าบัตรที่วางบนฝ่ามือได้
Raspberry Pi คืออะไร
Raspberry Pi (อ่านว่า ราสเบอร์รี พาย) คือคอมพิวเตอร์ราคาย่อมเยาขนาดประมาณบัตรเครดิต ต่อเข้ากับจอหรือโทรทัศน์ เสียบคีย์บอร์ดและเมาส์ แล้วใช้งานได้เหมือนคอมพิวเตอร์ทั่วไป ทั้งเปิดเว็บ พิมพ์งาน และเขียนโปรแกรมด้วยภาษาอย่าง Scratch และ Python
สิ่งที่ต่างจากคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะคือทุกชิ้นส่วนอยู่บนแผงวงจรแผ่นเดียวที่มองเห็นได้หมด และมีแถวขาเชื่อมต่อสำหรับต่อเซนเซอร์ หลอดไฟ และมอเตอร์ เราจึงได้ทั้งคอมพิวเตอร์และสมองกลของสิ่งประดิษฐ์ในเครื่องเดียว
เรื่องราวจากห้องแล็บสู่ 75 ล้านเครื่อง
แนวคิดของ Raspberry Pi เริ่มขึ้นเมื่อปี 2006 ที่ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ กลุ่มผู้ก่อตั้งต้องการสร้างคอมพิวเตอร์ราคาถูก เพื่อจุดประกายให้เด็กนักเรียนกลับมาสนใจการเขียนโปรแกรมอีกครั้ง
รุ่นแรกวางจำหน่ายวันที่ 29 กุมภาพันธ์ 2012 ในราคา 35 ดอลลาร์สหรัฐ ทีมงานผลิตล็อตแรกไว้ 10,000 เครื่อง แต่ความต้องการมากเกินคาดจนของหมดอย่างรวดเร็ว ถึงเดือนมีนาคม 2026 มียอดจำหน่ายรวมมากกว่า 75 ล้านเครื่องทั่วโลก
บนบอร์ดมีอะไรบ้าง
| ส่วนประกอบ | ใช้ทำอะไร |
|---|---|
| หน่วยประมวลผลและหน่วยความจำ | สมองของเครื่อง ทำงานได้หลายโปรแกรมพร้อมกัน |
| ช่อง microSD | ใส่การ์ดที่เก็บระบบปฏิบัติการและไฟล์งาน ทำหน้าที่แทนฮาร์ดดิสก์ |
| ช่อง USB | ต่อคีย์บอร์ด เมาส์ แฟลชไดรฟ์ หรือกล้อง |
| ช่องต่อจอภาพ | ส่งภาพและเสียงไปยังจอหรือโทรทัศน์ |
| Wi-Fi และบลูทูธ | เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตและอุปกรณ์ไร้สาย |
| ขาเชื่อมต่อ GPIO | ต่อเซนเซอร์ หลอดไฟ และมอเตอร์ แล้วควบคุมด้วยโปรแกรม |
micro:bit, Arduino และ Raspberry Pi ต่างกันอย่างไร
| บอร์ด | เปรียบได้กับ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| micro:bit | กล่องเครื่องมือพร้อมใช้ มีไฟ ปุ่ม และเซนเซอร์ในตัว | เริ่มต้นเขียนโปรแกรมควบคุมอุปกรณ์ |
| Arduino | สมองกลที่ทำงานอย่างเดียวซ้ำ ๆ ได้แม่นยำ | โครงงานที่อ่านเซนเซอร์และสั่งมอเตอร์ เรียนรู้วงจรไฟฟ้า |
| Raspberry Pi | คอมพิวเตอร์ทั้งเครื่อง มีระบบปฏิบัติการ | งานที่ต้องใช้กล้อง อินเทอร์เน็ต ฐานข้อมูล หรือ AI |
สร้างอะไรได้บ้าง
- คอมพิวเตอร์ของตนเอง สำหรับฝึกเขียนโปรแกรมและทำการบ้าน
- เครื่องเล่นเกมย้อนยุค ประกอบเองและออกแบบกล่องเอง
- กล้องบันทึกภาพอัตโนมัติ ถ่ายต้นไม้ทุกชั่วโมงแล้วต่อเป็นวิดีโอการเติบโต
- สถานีวัดคุณภาพอากาศ เก็บค่าฝุ่นหน้าโรงเรียนแล้วแสดงเป็นกราฟบนเว็บ
- เว็บไซต์ที่อยู่บนเครื่องของเราเอง เรียนรู้ว่าเซิร์ฟเวอร์ทำงานอย่างไร
- หุ่นยนต์ที่มองเห็น ใช้กล้องกับ AI แยกแยะสิ่งของตรงหน้า
- กระจกอัจฉริยะ แสดงเวลา ตารางเรียน และสภาพอากาศ
เริ่มได้วันนี้ แม้ยังไม่มีเครื่อง
- ฝึกภาษา Python ซึ่งเป็นภาษาหลักที่ใช้กับ Raspberry Pi เริ่มได้ทันทีบนเว็บด้วย Google Colab
- ดูโครงงานตัวอย่าง ที่ projects.raspberrypi.org ซึ่งมีบทเรียนทีละขั้นให้ทำตาม
- เลือกปัญหาใกล้ตัวหนึ่งเรื่อง แล้วลองร่างว่า ถ้ามีคอมพิวเตอร์จิ๋วหนึ่งเครื่อง จะให้มันช่วยอย่างไร
- ลงมือกับเครื่องจริง เมื่อมีโอกาสใช้บอร์ดในห้องเรียนหรือชุมนุม
ภารกิจท้าทาย 3 ระดับ
| ระดับ | ภารกิจ |
|---|---|
| ⭐ Easy | เขียนโปรแกรม Python ที่ถามชื่อแล้วทักทายกลับ |
| ⭐⭐ Normal | เขียนโปรแกรมแปลงอุณหภูมิจากองศาเซลเซียสเป็นฟาเรนไฮต์ |
| ⭐⭐⭐ Hard | ออกแบบสถานีวัดอากาศบนกระดาษ ระบุว่าต้องใช้เซนเซอร์อะไร เก็บข้อมูลอะไร และแสดงผลอย่างไร |
เครื่องเล็ก ความคิดใหญ่
Raspberry Pi พิสูจน์ว่าคอมพิวเตอร์ไม่จำเป็นต้องใหญ่หรือแพงจึงจะทำเรื่องยิ่งใหญ่ได้ สิ่งที่กำหนดว่ามันจะไปได้ไกลแค่ไหนคือความคิดของคนที่เขียนโปรแกรมให้มัน เยาวชนจำนวนมากเคยส่งโค้ดของตนขึ้นไปทำงานในอวกาศมาแล้ว ก้าวแรกของเรื่องแบบนั้นเริ่มจากโปรแกรมสั้น ๆ ที่เขียนเองบรรทัดแรก
แหล่งอ้างอิง
- Raspberry Pi Foundation. Young people’s computer programs get data from space. https://www.raspberrypi.org/?p=93185
- European Space Agency. Students’ computer programs get data from space. https://www.esa.int/Education/AstroPI/Students_computer_programs_get_data_from_space
- Wikipedia. Raspberry Pi. https://en.wikipedia.org/wiki/Raspberry_Pi
- Tom’s Hardware. Raspberry Pi celebrates 12 years as sales break 61 million units. https://www.tomshardware.com/raspberry-pi/raspberry-pi-celebrates-12-years-as-sales-break-61-million-units